توضیحات

آشنایی با قسمت‌های دستگاه
هیدرومتر سه کاره معمولاً شامل اجزای زیر است:

بدنه شیشه‌ای مدرج: شامل سه مقیاس مجزا در طول لوله برای خوانش پارامترهای مختلف.
توپک سنگین (Bulb): قسمت پایینی که باعث شناوری دستگاه در مایع می‌شود.
مقیاس‌ها:
مقیاس SG (Specific Gravity): برای اندازه‌گیری چگالی.
مقیاس Brix: برای اندازه‌گیری درصد قند محلول بر حسب درصد وزنی (معمولاً در تولید آبمیوه، مربا و نوشیدنی‌های شیرین استفاده می‌شود).
مقیاس Alcohol (الکل): برای تخمین درصد نهایی الکل بر حسب حجم.

. مراحل کار با هیدرومتر (تنظیم دما و آماده‌سازی)
دقت اندازه‌گیری به دمای نمونه بستگی دارد. حتماً دمای نمونه را به دمای استاندارد دستگاه (معمولاً ۲۰ درجه سانتی‌گراد) برسانید.

شستشو: هیدرومتر را با آب گرم و صابون ملایم بشویید و کاملاً خشک کنید تا هیچ گونه چربی یا آلودگی بر روی آن باقی نماند.
تهیه نمونه: مایع مورد نظر را در سیلندر مدرج بریزید. سیلندر باید تا ارتفاعی پر شود که هیدرومتر پس از قرار گرفتن، کاملاً در مایع غوطه‌ور شود اما با کف یا دیواره‌ها تماسی نداشته باشد.
تنظیم دما: دمای مایع را با دماسنج چک کنید. اگر دمای مایع با دمای استاندارد دستگاه متفاوت است، باید از جداول تصحیح دما استفاده کنید تا عدد نهایی را اصلاح نمایید.
غوطه‌ور سازی: هیدرومتر را به آرامی در مرکز مایع رها کنید. آن را نچرخانید یا تکان ندهید. اجازه دهید کاملاً پایدار شده و در جای خود قرار گیرد.

پس از تثبیت هیدرومتر، عدد را از جایی که سطح مایع با بدنه دستگاه تلاقی می‌کند (منیسک پایینی) بخوانید.

الف) خواندن SG (چگالی ویژه)
کاربرد: اندازه‌گیری اولیه چگالی (غلظت قند قبل از تخمیر) و چگالی نهایی (بعد از تخمیر).
نحوه خواندن: عدد متناسب با مقیاس SG را که در سطح مایع قرار دارد، یادداشت کنید.
ب) خواندن Brix (درصد شیرینی)
کاربرد: اندازه‌گیری درصد وزنی مواد جامد محلول (عمدتاً قند) در نمونه.
نحوه خواندن: عدد متناسب با مقیاس Brix را در محل تلاقی با سطح مایع یادداشت کنید.
ج) خواندن Alcohol (تخمین الکل)
کاربرد: تخمین میزان الکل تولید شده در پایان فرایند تخمیر (بر اساس افت چگالی).
نحوه خواندن: عدد متناسب با مقیاس Alcohol را در محل تلاقی با سطح مایع یادداشت کنید.
نکته مهم: برای محاسبه دقیق‌تر الکل نهایی، معمولاً از تفاضل SG اولیه و SG نهایی و استفاده از فرمول‌های استاندارد تخمیر استفاده می‌شود. عدد مقیاس الکل، یک تخمین سریع است.